thành lập công ty-Luật Doanh nghiệp sửa đổi: Lấn cấn chủ thể doanh nghiệp nhà nước

- Nhưng chúng ta đều biết rằng doanh nghiệp nhà nước không chỉ có chức năng kinh doanh thu lợi nhuận mà còn phải đảm đương các vai trò khác nữa, mô hình quản trị cũng không giống với các công ty thuộc thành phần kinh tế khác, thưa ông?

Từ rất lâu, tôi đã đề nghị xây dựng loại hình định chế công tự quản phi lợi nhuận. Đây là tổ chức có thể của nhà nước, cũng có thể của tư nhân nhưng lợi nhuận làm ra chỉ để phát triển chứ không chia, áp dụng cho các lĩnh vực như y tế, giáo dục, môi trường, văn hóa…

Nhiều nước áp dụng định chế này như cầu nối giữa thị trường với nhà nước và xử lý rất tốt chức năng bổ khuyết cho thị trường, thay thế cho loại hình “doanh nghiệp công ích” dở dở ương ương hiện nay. Như thế, khái niệm “doanh nghiệp xã hội” cũng không cần đặt ra cho thêm phức tạp.

Nếu muốn khuyến khích doanh nghiệp không chia lợi nhuận mà dành để phát triển thì sử dụng các công cụ thuế. Ví dụ doanh nghiệp nào dành trên 51% lợi nhuận để tái đầu tư thì được miễn giảm thuế là đủ.

Luật Doanh nghiệp sửa đổi cũng nên lược bỏ chương về tập đoàn; công ty mẹ – công ty con. Khái niệm mẹ – con chỉ là hình tượng cho dễ hiểu để giải thích mối quan hệ về sở hữu, còn thực chất cũng là công ty cổ phần. Còn tập đoàn là gì? Đó là một nhóm công ty, giống như một bụi tre, hình thành từ một cây tre ban đầu, rồi phát triển dần ra mà thôi. Người ta cần quan tâm hạn chế khả năng lũng đoạn thị trường của tập đoàn, nhưng không phải trong luật này. Dọn dẹp những thứ này đi thì luật sẽ trong sáng hơn và đúng nghĩa là Luật Doanh nghiệp.

Những quy định điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp nhà nước – như tôi đã nói – sẽ có trong các luật chuyên ngành chứ không nên và cũng không thể “ôm” hết vào đây được.

- Còn loại hình doanh nghiệp FDI thì sao, thưa ông?

Cũng thế. Tôi thống nhất là dù có áp dụng cơ chế không phân biệt đối xử theo WTO, nhưng quốc gia nào cũng có một số hạn chế, điều kiện nhất định chứ không quốc gia nào “mở toang” hết mọi cửa cho doanh nghiệp nước ngoài. Cũng lại phải phân biệt DN có vốn nước ngoài và doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (100% vốn ngoại). Nhưng nên đưa vào Luật Đầu tư, còn khi thành lập theo Luật Doanh nghiệp thì quy trình thủ tục giống nhau.

- Cảm ơn ông!